In de USA zijn er veel prive klinieken die tegen
hoge vergoedingen injecties met Botuline verrichten om rimpels tegen te
gaan, of om vochtige zwetende handen te voorkomen. Filmsterren gebruiken
ook regelmatig botuline injecties tegen rimpels om jonger te lijken...
In Nederland wordt Botuline vooral in ziekenhuizen
gebruikt bij de behandeling van dystonie en spasiticiteit.
Botuline
wordt in minuscule hoeveelheden gebruikt, het betreft miljoensten van
een gram (nanogram). Botuline is het sterkste gif dat inde natuur voorkomt.
Bij vergiftiging door het eten van geïnfecteerd bedorven voedsel
treedt een algehele verlamming op, met hartritme stoornissen.
Botuline wordt door 2 firma,s geproduceerd; Botox®
van de firma Allergan en Dysport
van de firma Ipsen
Het voorkomen
van Botuline vergiftiging werd ontdekt door een belgische arts die in
1896 een voedselvergiftiging door bedorven ham bestudeerde
Voor medische doeleinden werd
botuline geiintroduceerd door de Amerikaanse oogarts Alan Scott, die het
toxine zelf produceerde om in de oogspieren in te spuiten om bij patienten
met een lui oog weer een rechte stand van het oog te krijgen (strabismus).
Hij voorzag in 1983 al veel mogelijkhden voor het gebruik bij neurologische
ziekten.
Het product wordt gevriesdroogd afgeleverd en wordt
door aanlengen met fysiologische zout vloeistof klaar gemaakt voor gebruik.
Eenmaal klaargemaakt moet het binnen 4 uur worden gebruikt, omdat het
eiwit hierna afgebroken wordt en inactief wordt.
Inleiding
Injecties met botuline toxine in spieren of in de huid, worden sinds enkele
jaren op grotere schaal gebruikt bij de behandeling van een groot aantal
neurologische aandoeningen. De komst van botuline toxine ( veel gebruikt
produkt = Botox®) heeft de behandelingsresulaten bij diverse vormen
van dystonie, spastictiteit sterk verbeterd.
Wat is Botox of botuline toxine ?
Het gaat hier om een toxine van de bacterie clostridium botulinum. Als
zodanig is het een vrij complex eiwit, dat in de natuur voorkomt als product
van een bacterie. Botulisme is een gevolg van een vergiftiging, een voedselvergiftiging
na het eten van bedorven etenswaren meestal conserven of ingemaakte groenten.
Dit kan dodelijk zijn door verlammingen en ontregeling van het hartritme.
Het gif wordt technisch geisoleerd en vermengd met menselijk albumine
eiwit en in gevriesdroogde toestand voor medische doeleinden geleverd.
Het gaat om minuscule hoeveelheden, 40 nanogram per flacon.
Hoe werkt Botox?
Botox hecht zich na injectie heel specifiek aan de neuromusculaire synaps
dwz de plaats van prikkeloverdracht tussen zenuwvezeltjes en de spier
of tussen zenuwuiteinden en de zweetklieren in de huid. Het toxine past
precies op receptoren bij deze synapsspleet.
Na enkele uren ontstaat een blokkade van de afgifte van neurotransmitters.
Omdat er geen signalen meer naar de spier gaan ontstaat een verlamming
of een verslapping. Dit effect is maximaal na enkele dagen en houdt 2-3
maanden aan. Het botuline dat zich niet aan de zenuw hecht wordt binnen
24 uur afgebroken en verdwijnt uit het lichaam. Mogelijk komen er minuscule
hoeveelheden in de bloedbaan, maar bijwerkingen verder op in het lichaam
komen nauwelijks of niet voor. Het is een zeer lokale behandeling. De
mate van verslapping kan met de
dosering bepaald worden. hoe meer botox wordt toegediend hoe sterker het
effect en hoe slapper de spier wordt. Wel is er een maximale veilige dosis
(ongeveer 600 eenheden) die niet overschreden mag worden, zodat niet een
onbeperkt aantal spieren behandeld kan worden. Het is wel aannemelijk
dat hogere dosis nog veilig zijn, echter dit moet nog worden uitgezocht.
Na 2-3 maanden herstelt de functie van de zenuw omdat er nieuwe takjes
uitgroeien naar de spier, die weer normaal functioneren.
Voor welke indicaties kan Botox® gebruikt worden?
Botox wordt gebruikt bij aandoeningen met verhoogde spierspanning. Meestal
gaat het hier om onwillekeurige spieractiviteit. Het betreft:spasticiteit
na een beroerte, hersenbloeding, of ruggemergsbeschadigingen door Multipele
Sclerose of trauma. Ook bij sommige gevallen van aangeboren spasticiteit
(cerebral palsy,diplegia spastica), kan botuline goed helpen. De behandeling
van aandoeningen met onwillekeurige beweging of spasmen of stand van een
arm of been (DYSTONIE) is door Botox revolutionair verbeterd. Voorbeelden
zijn:
schrijfkramp
torticollis (scheefstand van het hoofd)
hemifacialisspasme (trekkingen in een helft
van het gelaat)
blepharospasme (dichtknijpen en knipperen van
de ogen)
In 80-90% van de gevallen verbeteren bovengenoemde aandoeningen door
botuline injecties in de meest aangedane spieren. Voorheen was dystonie
nauwelijks te behandelen, er zijn geringe effecten van medicamenten, die
overigens veel bijwerkingen hebben. Een veelbelovende toepassing is de
behandeling van hyperhidrosis, te veel of overmatig
extreem zweten, die vooral aan de handen of oksels voorkomt. Voor deze
patienten is dit de makkelijkste en beste behandeling waarbij zeer goede
effecten kunnen worden bereikt met injecties in de huid.
Nieuwe toepassingen zijn er op kosmetisch gebied. Door Botox injecties
verdwijnen rimpels op het voorhoofd of in het gelaat ! In Nederland en
de VS worden rimpels opvrij grote schaal behandeld in prive-klinieken
door plastisch chirurgen. Deze behandeling moet door de patient zelf worden
betaald.
Experimenteel wordt botox ook gebruikt bij pijn syndromen van de nek
en de rug. Door het opheffen van lokale spierspanning kan een gunstig
effect ontstaan. In de VS is uit een studie gebleken dat injecties in
het voor hoofde met botox een gunstig effect hebben op migraine en misschien
ook anderre vormen van chronische hoofdpijn.Het zou kunnen zijn dat botox
ook werkt bij sommige gevallen van whiplash. Er lopen wetenschappelijke
studies naar de effecten van Botox bij chronische hoofdpijn en nekpijnook
in het Ziekenhuis Leyenburg,
patienten kunnen zich nog aanmelden om mee te
doen in een van deze studies
Techniek
van toedienen van botuline injecties
Voor behandeling van spasticiteit of dystonie
wordt botox in een aantal spieren geïnjecteerd. Dit betreft een injectie
met een dunne naald, waarna de botox opgelost in water wordt geïnjecteerd.
Voor een goed effect moet de Botox zoveel mogelijk over de spieren worden
verdeeld. Dit betekent soms per spier meerdere injecties. In de praktijk
zijn per behandeling 3-5 prikken nodig. Dit is slechts licht pijnlijk.
De behandeling duurt 10-15 minuten en gebeurt poliklinisch. Soms wordt
tijdens de behandeling de spieractiviteit gemeten via de naald die is
aangesloten op een electromyografie toestel. Zo kan de arts de juiste
spier vinden en gebieden op zoeken met veel extra activiteit.
Bij de therapie voor hyperidrose wordt eerst de huid gedeeltelijk verdoofd.
In de oksels gaat dit via een verdovende creme (EMLA) die 1 1/2 uur moet
inwerken. Behandeling van de oksels is echter ook heel goed mogelijk zonder
verdoving. De huid van de hand is moeilijker met creme te verdoven. Hier
wordt een lokale verdoving via injecties bij de pols bewerkstelligd. Bij
kinderen wordt de ingrijp wel via een lichte en korte narcose gedaan.
Ook na deze behandeling kan de patient weer direct naar huis.
Wordt Botox vergoed?
Botox is in Nederland geregistreerd als medicijn en valt onder GVS. Bij
behandeling in het ziekenhuis of op de polikliniek wordt de behandeling
uit het ziekenhuis budget betaald. De kosten van botuline zijn hoog. Een
ampul kost fl 600,-, een enkele behandeling voor hyperhidrosis kost ongeveer
fl 1000,- tot fl 1200,- Gezien deze hoge kosten zal lang niet elk ziekenhuis
deze behandeling aanbieden. In de regel worden botuline behandelingen
vooral gegeven in de grote algemene ziekenhuizen of academische ziekenhuizen.
In het Leyenbrug Ziekenhuis is er nu gee ruimte voor nieuwe patienten.
Wel kunt u behandeld worden voor hyperhidrosis en rimpels, in onze privé
kliniek, meer gegevens hierover binnenkort op deze site. Hier zullen de
kosten vrijwel altijd voor eigen rekening van de patient zijn.