Dementie
Dementie is een syndroom gekenmerkt door globaal cognitief verval bij een helder bewustzijn. De meest voorkomende oorzaak van dementie is de Ziekte van Alzheimer (ZvA). De diagnose dementieel syndroom mag gesteld worden indien er minimaal twee van de volgende vier punten van toepassing zijn (gebaseerd op CBO consensus 1997):

Wat betreft de ZvA, is hier zeer waarschijnlijk sprake van indien [1]

Terug naar boven

Subsecties
Aanvullend onderzoek bij verdenking dementieel syndroom
Indien de ZvA op klinische gronden zeer waarschijnlijk is, is een CT hersenen niet geïndiceerd. Het aanvullend onderzoek is hierbij met namen op de diagnostische co-morbiditeit gericht, en betreft

Verder wordt meestal een neuropsychologisch onderzoek aangevraagd. De ziekte van Alzheimer is overigens onwaarschijnlijk idien i) plotseling begin; ii) hemiparese, gezichtsvelddefect, ataxie, iii) insulten vroeg in het beloop en/of iv) loopstoornissen vroeg in het beloop. Als een (additieve) vasculaire component bij de dementie waarschijnlijk is, met name als er een CVA, hypertensie, myocardinfarct of claudicatie, in de voorgeschiedenis aanwezig is, dan is het aanvullend onderzoek uitgebreider, zoals aangegeven in Tabel 3.1

Laboratoriumonderzoek

BSE, Hb, Ht, thrombocyten, leucocyten

Na, K, Ca, albumine, kreat, glucose, ASAT, ALAT, THS, lipiden spectrum

B1, B12, foliumzuur

TPHA

Overig

X-thorax

ECG

CT of MRI-hersenen

Huidbiopt voor EM bij verdenking op CADASIL

Terug naar boven

Aandoeningen gepaard gaande met dementie
De volgende aandoeningen, zoals aangegegeven in Tabel 3.2, kunnen gepaard gaan met een dementieel syndroom (gebaseerd op AMC protocol en [2-4]).

Tabel 3.2: De volgende aandoeningen, gepaard gaande met een dementieel syndroom, worden verder gekarakteriseerd door verschillende klinische bijkomende verschijnselen, zoals aangegeven in de eerste kolom. LBD=Lewy body Disease; FTD=frontotemporale dementie. X-ALD=X gebonden adrenoleukodystrophie.

Klinisch	Aandoening	Aanvullend onderzoek
Snel progressief beloop	Creutzfeldt-Jakob (CJ)	liquor(14-3-3), EEG
Parkinsonisme	LBD	EEG
	Parkinson	zie richtlijn
	PSP	oogbeweging
	Huntington	DNA (CAG repeats)
	Wilson	ceruloplasmine
Pos. fam. anamnese	Huntington	DNA (CAG-repeats)
	FTD	SPECT (TcHmPAO)
	Alzheimer
	Wilson	ceruloplasmine
	CADASIL	huidbiopt voor EM
Gedragsveranderingen	FTD	SPECT (TcHmPAO)
vroeg in beloop
Loopstoornissen	NPH	LP
	LBD	EEG
	vasculair	zie eerder
chorea	Huntington	CDNA (CAG repeats)
	LBD	EEG
	Wilson	ceruloplasmine
Polyneuropathie	Chorea-acanthocytose	acanthocyten in bloed
		cholesterol
		beta- lipoproteine
	Vit. def.
	X-ALD	zeer lange keten vetzuren
	Ziekte van Fabry	galactosidase
Visuele Hallucinaties	LBD	EEG
	Parkinsons	Zie richtlijnen aldaar
	Alzheimer
Sterke wisselingen	LBD
	epilepsie	EEG
incont. vroeg in beloop	Vasculair	zie eerder
	NPH	LP
myoclonieën	CJ	liquor(14-3-3), EEG
	LBD	EEG
	Alzheimer

Literatuur
[1] Walstr, GJM, Teunisse S, Van Gool, WA, Van Crevel H. Reversible dementia in elderly patients referred to a memory clinic. J. Neurology 1997; 244:17-22.
[2] S.B. Coker. The diagnosis of childhood neurodegenerative disorders presenting as dementia in adults, Neurologie, 1991; 41:794-798.
[3] W.E. Reichman and J.L Cummings. Diagnosis of rare dementia syndromes: an algorithmic approach. J. Geriatr. Psychiatr. Neurol, 1990; 3:73-84.
[4] J.L. Cummings and D.F. Benson. Dementia, A Clinical Approach, 2nd ed. Butterworths, Boston, 1992.